راهنمای جامع و کاربردی از بین بردن لکه فرش
- تیم محتوا ترابی راگز
فرش دستبافت علاوه بر ایجاد راحتی و گرما، میتواند باعث شود که لکهها راحتتر به سطح آن نفوذ کرده و پاک کردنشان دشوارتر شود. حتی در خانههایی که فاقد کودکان یا حیوانات خانگی هستند نیز ممکن است گاهی اوقات ریختن مایعات لکههایی ایجاد شود که به سرعت به داخل الیاف فرش نفوذ کرده و به لکهای مقاوم تبدیل میشود. در چنین شرایطی ممکن است این سوال برای شما پیش آید که چگونه میتوان لکهها را از فرش پاک کرد. اما با استفاده از روشهای صحیح و محلولهای تمیزکاری مناسب، لکههای سرسخت به راحتی از بین خواهند رفت.
صرف نظر از نوع لکه روی فرش، روش کلی پاک کردن آن ها در بیشتر موارد ثابت و مشابه است، یعنی اصول و مراحل آن تغییر نمیکند. با دنبال کردن مراحل ساده زیر، با تکنیکهای اساسی پاکسازی لکههای فرش آشنا خواهید شد. پس از آن، جهت دریافت راهنماییهای ویژه برای از بین بردن لکه فرش همچون شکلات، قهوه، خاک، چای و غیره، لطفاً به ادامه مطلب توجه فرمایید.
چگونه لکهها را از روی فرش پاک کنیم؟
شما تمام تلاش خود را کردهاید تا از ریختن هر گونه آلودگی روی فرش جلوگیری کنید؛ از یادآوری به مهمانها برای درآوردن کفشها گرفته تا محدود کردن خوردن غذا در اتاقهای فرششده. اما گاهی اوقات اتفاقات پیشبینینشدهای رخ میدهد: مثلاً ریختن قهوه یا پاشیده شدن غذا به فرش. پیش از آنکه به سراغ نزدیکترین بطری محلولهای تمیزکننده بروید، به خاطر داشته باشید که اغلب بهترین انتخاب، استفاده از آب است. برای تمیز کردن لکه، آن را با یک پارچه سفید و تمیز که کمی مرطوب است ضربه بزنید (و از مالش آن پرهیز کنید).
در صورتی که آب ساده مؤثر واقع نشد، میتوان از لکهبر فرش یا محلولهای خانگی استفاده کرد. بهترین روش برای پاک کردن لکه از روی فرش دستباف، به کارگیری محلول تمیزکننده مناسب با نوع لکه ایجاد شده است.
- نکته: در صورتی که لکه ایجاد شده بر روی فرش گسترده باشد، برای مثال در اثر واژگونی قابلمه خورشت و میزان آلودگی زیاد باشد، علاوه بر انجام اقدامات اولیه مانند ضربهزدن ملایم (و نه مالش سطح لکه)، توصیه میشود فرش جهت شستوشوی تخصصی به مراکز معتبر ارسال گردد. چرا که استفادهی نادرست از مواد شوینده خانگی، بهویژه در مورد فرشهای نفیس و دستبافت، ممکن است موجب تثبیت لکه و کاهش امکان پاکسازی کامل آن شود.
اگر علاقه مند بودید تا در مورد شست و شوی فرش های دستبافت در منزل اطلاعات بیشتری کسب کنید، توصیه می کنیم مقاله دیگر ترابی راگز را با عنوان “شستشوی فرش دستباف بدون آسیب” را مطالعه کنید.
مرحله 1: در اولین فرصت اضافات را از روی سطح پاک کنید.

هرگونه اضافات جامد را فوراً با قاشق بردارید تا لکهای که هنوز قابل تمیز کردن است، به لکهای دائمی تبدیل نشود. مایع اضافی را با استفاده از یک پارچه تمیز، سفید و جاذب به آرامی پاک کنید، و حتماً از لبه خارجی لکه به سمت مرکز آن حرکت کنید تا از پخش شدن لکه جلوگیری نمایید. همیشه تنها با ضربه زدن لکه را تمیز کنید و از مالش آن خودداری نمایید، زیرا این کار میتواند به الیاف فرش آسیب جدی وارد کند. این مراحل را تا زمانی که پارچه دیگر رنگی جذب نکند، ادامه دهید.
مرحله 2: استفاده از پاککننده لکه فرش
لکه باقیمانده را با یک پاککننده لکه فرش اسپری کنید و دستورالعملهای تولیدکننده را برای استفاده دنبال کنید. لطفاً از مرطوب کردن بیش از حد لکه خودداری فرمایید، زیرا این امر ممکن است به ساختار زیرین فرش آسیب وارد کند. پیشنهاد میشود که اجازه دهید محلول به مدت 10 دقیقه بر روی لکه باقی بماند.

مرحله ۳: لکه را با دستمال پاک کنید.
لکه را با استفاده از یک پارچه تمیز، سفید و جاذب از لبههای بیرونی به سمت مرکز آن تمیز کنید. این کار را تا زمانی که لکه به پارچه منتقل نگردد، تکرار کنید. سپس با آب سرد لکه را تمیز کرده و بعد آن را خشک کنید. برای اطمینان از خشک شدن کامل، میتوانید ناحیه مرطوب را با لایهای از پارچه یا دستمال کاغذی به ضخامت 2 سانتیمتر پوشانده و بر روی آن یک جسم سنگین قرار دهید. دستمال کاغذیها را تا زمان خشک شدن کامل تعویض نمایید.
راهحلهای مؤثر برای از بین بردن لکه فرش
برای لکههای رایج فرش، این راهحلهای زیر را امتحان کنید.

1- خون
برای لکههای خون روی فرش، از آب گرم استفاده نکنید چون این کار باعث میشود لکه به الیاف فرش بچسبد. از آب سرد استفاده کنید، سپس با یک پارچه تمیز لکه را پاک کنید. این کار را تکرار کنید تا لکه از بین برود.
2- شمع
برای لکههای ناشی از شمع، موم را با یخ سرد کنید تا سفت شود. سپس موم را با دقت خرد کرده و قطعات آن را جاروبرقی کنید. ناحیه لکه را با یک تمیزکننده فرش پاک کنید، دستورالعملهای تولیدکننده را دنبال کنید، یا از یک پارچه سفید که با مقدار کمی الکل مالشی مرطوب شده استفاده کنید. سپس محل لکه را خشک کنید.
3- شکلات
از بین بردن لکه فرش به ویژه لکه های شکلات، ابتدا از یک چاقوی کند برای برداشتن مواد جامد استفاده کنید. در صورتی که شکلات ذوب شده باشد، یک کیسه پلاستیکی پر از یخ را روی لکه قرار دهید تا شکلات باقیمانده سفت شود، سپس آن را پاک کنید. پس از آن، یک محلول شامل ¼ قاشق چایخوری مایع ظرفشویی و 1 فنجان آب گرم آماده کنید و با یک پارچه تمیز محلول را روی لکه بمالید. برای جلوگیری از گسترش لکه، از حاشیه به سمت مرکز حرکت کنید. اجازه دهید محلول حداقل پنج دقیقه بماند و سپس لکه را پاک کنید.
4- قهوه یا چای
اگر یکی از این مایعات روی قالیچهی پشمی شما ریخت، زمان خیلی اهمیت دارد. قبل از اینکه مایع به عمق الیاف نفوذ کند، از یک پارچهی خشک و بیرنگ برای جذب و برداشتن لکه به آرامی استفاده کنید. مراقب باشید که فشار زیادی وارد نکنید چون این کار باعث میشود لکه بیشتر به درون الیاف فرو رود و مشکلات بزرگتری ایجاد کند. سپس پارچه را بچرخانید و با قسمت تمیز آن دوباره لکه را پاک کنید و این کار را تا زمانی که تمام مایع جذب شود تکرار کنید.
اگر لکه چای روی فرش ایجاد شد، روشهای مشابه را میتوانید دنبال کنید تا لکه به خوبی از بین برود. اگر لکه سرسخت بود، مانند قهوه، از محلول سرکه-آب-مواد شویندهی پشمی استفاده کنید. با این حال، آن را مستقیماً روی قالیچه نریزید. همانطور که گفتیم، هدف این است که از حداقل مایع استفاده کنید، بنابراین بهتر است ابتدا محلول را روی پارچه بزنید.
لکه را مالش ندهید، بلکه به آرامی از لبه شروع کرده و به سمت مرکز حرکت کنید. همچنین میتوانید از برس با موهای نرم استفاده کنید. در هر صورت، منطقه را کاملاً خشک کنید.
5- گل و خاک
برخلاف لکههای مایع و چربی، وقتی قالیچهتان با گل و لای آلوده شد، نباید فوراً اقدام کنید. ابتدا کمی صبر کنید تا گل خشک شود. سپس بر روی آن ناحیه جاروبرقی بزنید تا خاک و گل خشک شده را بردارید. برای از بین بردن لکه باقیمانده، بهجای مالیدن یا کشیدن پارچه روی لکه، با استفاده از یک پارچه تمیز، به آرامی و بهطور ضربهای محلول تمیزکننده را روی لکه بزنید. این کار باعث میشود که لکه بهتدریج جذب پارچه شود بدون اینکه لکه پخش شود یا به بافت قالیچه آسیب برسد.
6- لکههای چربی
برای لکههای چربی از جوش شیرین استفاده کنید. جوش شیرین را روی لکه بپاشید و اجازه دهید 6 ساعت بماند. سپس جاروبرقی بزنید و با پارچهای که با الکل مالشی مرطوب شده، لکه را پاک کنید. همچنین میتوانید از پاککننده لکههای خشک فرش استفاده کنید، دستورالعملهای روی برچسب را دنبال کنید.

7- آدامس
تا حد ممکن آدامس را از فرش جدا کنید. برای باقیمانده آدامس، یک کیسه پلاستیکی پر از یخ روی آن قرار دهید تا سفت شود. بعد از سفت شدن، با استفاده از قاشق یا چاقوی کند، آدامس را از فرش بردارید. سپس فرش را جاروبرقی کنید و لکههای باقیمانده را با یک پاککننده مخصوص لکههای خشک فرش تمیز نمایید.
8- ادرار
برای از بین بردن لکه فرش ادرار از روی فرش، ابتدا سعی کنید مایع را تا حد امکان جذب کنید. سپس از یک پاککننده آنزیمی استفاده کرده و دستورالعملهای ارائهشده توسط تولیدکننده را رعایت کنید. این نوع پاککنندهها با استفاده از آنزیمها هم لکه و هم بوی بد را از بین میبرند.
9- لکههای جوهر
لکههای جوهر ممکن است از بدترین نوع لکهها باشند که با آنها مواجه میشوید و بنابراین نیاز به دقت و زمان بیشتری برای تمیز کردن دارند. ابتدا مانند سایر لکهها، آن را با یک پارچه پاک کنید، اما این بار مقداری الکل مالشی به محلول اضافه کنید.
اگر این روش نتیجه نداد، ممکن است بهترین کار تماس با یک متخصص برای دریافت کمک باشد. آنها تجهیزات و مواد مورد نیاز برای پاک کردن کامل لکه را در اختیار دارند.
10- لکهها و سوختگیها
در این شرایط، بهترین گزینه این است که با یک شرکت خدمات قالیشویی تماس بگیرید و از آنها قیمت بپرسید. آنها میتوانند آسیب را ارزیابی کرده و برنامهای برای تمیز کردن ارائه دهند که به حفظ قالی شما کمک کند.
سوالات متداول از بین بردن لکه فرش
1- چه زمانی باید از یک متخصص برای پاک کردن لکه فرش کمک بگیرم؟
اگر روشها و محصولات خانگی که برای از بین بردن لکه توصیه شدهاند را امتحان کردهاید اما هنوز لکه باقی مانده است، وقت آن رسیده که از یک متخصص استفاده کنید. در صورتی که جوهر دائمی یا رنگ روی فرش ریخته، استفاده از خدمات حرفهای ضروری است. برای رسیدن به بهترین نتایج، بهتر است لکههای سخت را هرچه زودتر به متخصص بسپارید.
2- چگونه لکههای قدیمی فرش را از بین ببرم؟
برای لکه های قدیمی که از نوع لکه هم مطمئن نیستید بهتر است از یک متخصص کمک بگیرید.
3- چه زمانی باید فرش خود را تعویض کنم؟
بسته به نوع فرش، ممکن است هر ۵ تا ۱۵ سال یکبار نیاز به تعویض داشته باشد. برخی از دلایلی که ممکن است فرش شما زودتر از موعد نیاز به تعویض پیدا کند شامل لکههایی که از بین نمیروند، سایش و پارگی زیاد، آسیبهای ناشی از آب یا بوهای ماندگار است. علاوه بر این، در صورتی که شک دارید که لایه زیرین فرش دچار فرسودگی شده است، این نیز دلیلی برای تعویض فرش به شمار میآید.
بلاگ های مرتبط
آیا فرش های دستباف عتیقه، سرمایه گذاری بلند مدت خوبی
آیا فرش دستباف باعث آلرژی می شود؟ بررسی علمی و
اگر قصد خرید فرش دستباف دارید، آگاهی از اشتباهات رایج
فرش های قشقایی، بافتههای نفیس عشایر ایرانی، به سبب مهارت